Powiada się, że nikt nie wykorzystał swojego twórczego życia tak jak to zrobił Edmond de Goncourt. Potrafił wyrazić to, co niemożliwe do wyrażenia i oddać to, co niemożliwe do oddania. W wyniku wzajemnego, dziwnego uczucia, na kształt „literackiego bliźniactwa”, dwoje braci, o prawie chorobliwej wrażliwości, nadało sobie wspólne imię – Juledmond. Jules był prawdziwym pisarzem, co Edmond podkreśla we wpisie do Dziennika z 26 grudnia 1895. Po jego przedwczesnej śmierci Edmond łączy się ze swoim bratem w pamięci poprzez wszystkie swoje późniejsze działania.
Historia Académie Goncourt sięga właśnie roku 1896. Zmarł wówczas Edmond de Goncourt, którego testament był bezpośrednią przyczyną powstania Akademii. Na wykonawców testamentu zostali wybrani Alphonse Daudet i Léon Hennique. Decyzja zmarłego spotkała się z niezrozumieniem jego rodziny i poskutkowała wejściem na drogę sądową. Nowe towarzystwo literackie wygrało proces 1 marca 1900 r., a status akademii został ustanowiony w 1902 r. 19 stycznia 1903 r. przyznano Akademii jakość stowarzyszenia użyteczności publicznej. Tego dnia oficjalnie się narodziła, a pierwsza Nagroda Goncourtów została wręczona już 21 grudnia 1903 r.
Od roku 1998 Nagroda Goncourtów jest przyznawana również przez Polskę! Nosi nazwę Le choix Goncourt de la Pologne. Pomysł ten narodził się 21 lat temu w Instytucie Francuskim w Krakowie dzięki zaangażowaniu ówczesnego dyrektora, Patrice’a Championa. Był to pierwszy raz, kiedy zagraniczne jury (złożone ze studentów polskich uczelni) zagłosowało i wybrało swojego laureata PRIX GONCOURT!
* * *
Tym wpisem otwieramy serię artykułów związanych z Prix Goncourt. Już wkrótce zapraszamy na relację z tegorocznego posiedzenia jury w krakowskim Instytucie Francuskim oraz recenzje książek, spośród których przyszło nam wybierać!
Wojciech Jankowiak
